Okul Çağı (6-13 yaş) Diş Gelişimi

6 Yaş

Okula hazırlık dönemi olan 6 yaşından itibaren çocuklar, ilk olarak süt dişlerini kaybederler ve ilk kalıcı dişleri ağızda yerini almaya başlar. İlk önce ilk süren süt dişi olan alt kesici dişler değişir. Genellikle süt dişi kendiliğinden sallanmaya başlar ve düşer. Sonrasında kalıcı diş kendisini ağız içerisinde göstermeye başlar. Fakat bazen süt kesici dişleri düşmeden sürekli dişler dil tarafından sürmeye başlarlar. Anne/babaların genellikle endişe duydukları bu durumda öncelikle bir pedodontiste başvurulmalıdır. Pedodontist, kendiliğinden düşmeyen süt dişinin düşmesine yardımcı olur. Sonrasında da sürekli diş, dilin hareketiyle olması gerektiği yere doğru kayar ve doğru yerini alır.

Bu dönemde ağız ve diş sağlığı açısından dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan bir diğeri de süt dişlerinin en arkasından sürmeye başlayan 6 yaş dişleri yani 1. büyük azı dişleridir. Bu dişler, süt dişlerinin yerini almadığından ve ikinci süt azı dişinin arkasından çıktıkları için genellikle çocuk tarafından da anne-baba tarafından da fark edilmeyebilirler. Ancak ömür boyu ağız içerisinde kalacak olan ve çiğneyici yüzeyinde çok derin girinti ve çıkıntıları olan 6 yaş dişlerinin ilk çıkmaya başladıkları andan itibaren çürükten koruyucu uygulamalarla (fissür örtücü ve yüzeysel fluorid uygulamaları gibi) korunmaya başlamaları önemlidir.

10 Yaş

Çocuğunuzun ağız ve diş sağlığı açısından en büyük değişimler 10 yaşına kadar yaşanır. Sürekli kesici dişler tamamen ağız içerisindeki yerlerini almışlardır. Süt azı dişleri de değişmeye bu dönemde başlar. Bu nedenle çeneler arası kapanış ilişkilerinde de büyük değişimler olmaktadır. Doğru kapanış ilişkilerinin olması ve sürekli dişlerin sağlıklı bir şekilde ağız içerisindeki yerlerini alabilmeleri için ağızda çürük diş bulunmaması ve çürükten koruyucu uygulamaların düzenli olarak 4 -6 ayda bir tekrarlanması gerekir.

Ayrıca bu dönemde görülen diş çapraşıklıklarının doğru bir şekilde değerlendirilebilmesi için ilk ortodontik muayenenin de yine bu dönemde yapılmış olması gerekir. Doğru zamanda yapılan ortodontik muayene sayesinde bazen basit uygulamalarla uzun yıllar ortodontik (diş teli) tedavisi uygulamasının önüne geçilebilmektedir.

13 Yaş

13 yaşına gelindiğinde tüm süt dişleri yerini kalıcı dişlere bırakmıştır. 12 yaş dişleri olan 2. büyük azı dişlerinin de sürmesiyle 28 adet sürekli diş, dizideki yerini hemen hemen almış olur. 20 yaş dişi olan 3. büyük azı dişleri çene kemiği içerisinde gelişimine devam ederler. Bu dönemde panoramik radyografi (çene kemiği röntgeni) alınarak 20 yaş dişlerinin gelişimi kontrol edilmelidir.

Panoramik radyografi, her iki çenenin ve buna bağlı komşu anatomik yapıların incelenmesini sağlayan bir tekniktir. Genel olarak dişlerin kapsamlı olarak incelenmesi, azı dişlerin yerlerinin belirlenmesi, bilinen veya şüpheli lezyonların tanısı, travma, kök şekilleri, dişlerin sürme zamanları veya gelişimi ile ilgili bilgi edinme, gömülü, kayıp veya fazla dişler, dişlerin sayı, yapı, şekil ve büyüklüğü hakkında bilgi sahibi olabilmek gibi çok geniş bir kullanım alanına sahiptir.

Spor Yaralanmaları

Okul çağı çocuklarında spor yaralanmaları sık görülmektedir. Dudakların ve diş etinin yaralanması, dil, yanak ya da yüz yaralanmaları, diş çatlakları, diş kırıkları, dişin yerinden fırlaması ya da çene kırıkları ile karşılaşılabilir. Diş ve çevre doku yaralanmalarından sporcu dişlikleri kullanılarak oluşabilecek hasarı en aza indirmek mümkündür.