Diş çürüklerine ne sebep olur?

Diş kaviteleri veya bilinen tanımıyla diş çürükleri, dişlerin sert yüzeyinde küçük deliklerdir. Dişlerin yüzeyinde bulunan ve şekerden asit oluşturan bakterilerden kaynaklanır. En yaygın suçlu, Streptococcus mutans olarak bilinen bir bakteridir .

Bakteriler plak olarak bilinen yapışkan bir film oluşturur. Plaktaki asitler mineralleri çoğunlukla kalsiyum ve fosfattan yapılmış dişlerin bir kaplaması olan emayenizden (demineralize) çıkarır . Bu erozyon minede küçük deliklere neden olur. Asit hasarı emayenin altındaki dentin tabakasına yayıldığında bir boşluk oluşur.

Evde diş çürüklerinden kurtulmak mümkün mü?

1930’lardan itibaren yapılan çalışmalar kavitelerin diyette D vitamini eksikliğinden kaynaklandığını öne sürdü. Bir çalışmada, diyetlerine D vitamini ekleyen çocuklarda diş çürüklerinde bir azalma görüldü. Bununla birlikte, tahıl ürünlerini diyetlerinden çıkarırken D vitamini ekleyenler en iyi sonuçlara sahip oldular. Bunun nedeni muhtemelen tahılların dişlere yapışabilmesidir.

Yeterli D vitamini almamak dişleri çürüklere daha duyarlı hale getirebilir ama başka risk faktörleride bulunmaktadır. Bunlardan başlıcaları;

• ağız kuruluğu veya ağızda tükürük miktarını azaltan tıbbi bir soruna sahip olmak,
• şeker ve yapışkan gıdalar gibi dişlere yapışan yiyecekler yemek,
• kola, tahıl ve dondurma gibi şekerli yiyecek veya içecekleri sık tüketme,
• mide ekşimesi (asit nedeniyle),
• dişlerin yetersiz temizlenmesi,
• yatmadan bebek besleme

Bir çürük dentin içine girdiğinde, artık ondan kurtulamazsınız. Evinizde uygulayabileceğiniz birkaç yöntem, bir çürük oluşmadan önce emayenizin zayıflamış bölgelerini yeniden mineralleştirerek kaviteleri önlemeye veya tedavi etmeye yardımcı olabilir:

1. Şekersiz sakız

Yemeklerden sonra şekersiz sakız çiğnemenin minerali remineralize etmeye yardımcı olduğu klinik çalışmalarda gösterilmiştir . Ksilitol içeren sakız, tükürük akışını uyarma, plak pH’ını yükseltme ve S. mutans’ı azaltma kabiliyeti nedeniyle kapsamlı bir şekilde araştırılmış olsada uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Kazein fosfopeptid-amorf kalsiyum fosfat (CPP-ACP) adı verilen bir bileşik içeren şekersiz sakızın, S. mutans’ı ksilitol içeren sakızdan bile daha fazla azalttığı gösterilmiştir . Bu tür sakızı marketlerde bulabilirsiniz.

2. D Vitamini

D vitamini, yediğiniz gıdalardaki kalsiyum ve fosfatın emilmesine yardımcı olmak için önemlidir. Çalışmalar, D vitamini yüksek gıdalar ve yoğurt gibi kalsiyum ile küçük çocuklarda diş çürükleri arasında ters ilişki olduğunu gösterir. Süt ve yoğurt gibi süt ürünlerinden D vitamini alabilirsiniz. Ayrıca güneş iyi bir D vitamini kaynağıdır.

3. Florür içeren diş macunu ile fırçalayın

Florür, diş çürüklerini önlemede ve minerali yeniden mineralize etmede önemli bir rol oynar. Geniş kapsamlı bir çalışma, dişlerinizi florürlü bir diş macunu ile düzenli olarak fırçalamanın diş çürüklerini önlediğini göstermiştir. Ancak çalışmaların çoğu çocuklarda veya ergenlerde yapılmıştır, bu nedenle yetişkinlerde ve yaşlılarda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

4. Şekerli yiyecekleri kesin

Bu, kimsenin duymayı sevmediği bir çözüm olsa da çok fazla şeker yemeyi bırakmalısınız. Dünya Sağlık Örgütü, şeker yemenin diş çürükleri için en önemli risk faktörü olduğunu söylüyor ve şeker alımınızı günlük toplam kalori alımınızın yüzde 10’undan daha azına düşürmenizi tavsiye ediyor. Sürekli şeker tüketiyorsanız, dişleriniz yeniden mineralleşme şansı elde edemez .

5. Yağ çekme (Oil Pulling)

Yağ çekme, zeytinyağı, susam veya hindistan cevizi gibi bir yağın ağzınızda yaklaşık 20 dakika boyunca çalkalanmasını ve ardından yutmadan tükürmesini içeren eski bir uygulamadır. Bu işlemin vücuttan toksinleri uzaklaştırdığı iddia edilse bile kanıtlarla desteklenemez. Ancak küçük bir klinik çalışma, susam yağı ile yağ çekmenin plak, diş eti iltihabı ve ağızdaki bakteri sayısını klorheksidin içeren ağız yıkama suyu kadar etkili bir şekilde azalttığını göstermiştir. Bu etkileri doğrulamak için daha büyük çalışmalara ihtiyaç vardır.

6. Meyan kökü

Çin meyan bitkisinden ( Glycyrrhiza uralensis ) ekstraktlar, en az bir çalışmaya göre diş çürüklerinden sorumlu bakterilerle savaşabilir .

Bir araştırmacı diş çürüklerini önlemek için meyan içeren lolipop üretti. Pilot çalışmalar, lolipopta meyan özü kullanılmasının, ağızdaki S. mutanları önemli ölçüde azaltmada ve boşlukları önlemede etkili olduklarını gösterdi. Ancak doğrulamak için daha büyük ve daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.

7. Bir diş hekiminden randevu almak

Birçok diş problemi, hatta derin çürükler bile, herhangi bir ağrı veya başka semptom olmadan gelişir. Düzenli diş muayeneleri, kötüleşmeden önce bir çürüğü yakalamanın en iyi yoludur. Erken tanı, daha kolay tedavi anlamına gelir.

Diş hekiminiz diş çürüklerinizin tedavisi için bazı yöntemler sunabilir. Bunlar;

Florür tedavileri: Profesyonel florür tedavileri, bir marketten satın alabileceğiniz diş macunu ve gargaralardan daha fazla florür içerir. Günlük olarak daha güçlü florür gerekiyorsa, diş hekiminiz size bir reçete yazabilir.
Dolgular: Kavite emayenin ötesine ilerlediğinde, dolgular ana tedavidir.
Kuronlar: Kuronlar, geniş çürümeleri tedavi etmek için dişin üzerine yerleştirilmiş, özel olarak takılmış bir kaplama veya “kapaktır”.
Kök kanalları: Diş çürüğü dişinizin (pulpa) iç malzemesine ulaştığında, bir kök kanalı tedavisi gerekebilir.
Diş çekimi: Bu, ciddi şekilde çürümüş bir dişin çıkarılmasıdır.

D vitamini, yağ çekme, meyan lolipopları, sakız ve diğer ev uygulamaları mevcut çürüklerden sizi kurtaramaz. Ancak bu yöntemler çürüklerin büyümesini yavaşlatabilir, engelleyebilir ve yenilerinin gelmesini önleyebilir. En iyi ihtimalle, bir çürük oluşmadan önce emayelerinizin yumuşatılmış veya zayıflamış bölgelerini yeniden mineralize etmeye yardımcı olabilirler.

Bir diş çürüğü ne kadar erken tespit edilirse, diş hekiminizin tedavi etmesi o kadar kolay olacaktır, bu nedenle diş hekiminizi düzenli olarak ziyaret ettiğinizden emin olun.

+ Kaynaklar
1. Asokan S, vd. (2009). Yağ çekmenin plak kaynaklı diş eti iltihabı üzerine etkisi: randomize, kontrollü, üçlü kör bir çalışma.
ijdr.in/article.asp?issn=0970-9290;year=2009;volume=20;issue=1;spage=47;epage=51;aulast=Asokan
2. Emamieh S, vd. (2015). Kazein fosfopeptid-amorf kalsiyum fosfat ve ksilitol içeren iki tip sakızın tükürük Streptococcus mutans üzerindeki etkisi . DOI:10.4103 / 0972-0707.157240
3. Gafner S, vd. (2011). Glycyrrhiza uralensis kaynaklı izoflavonoidler ve kumarinler : oral patojenlere karşı antibakteriyel aktivite ve saflaştırma sırasında izoflavanların izoflavan-kinonlara dönüştürülmesi. DOI:10.1021 / np2004775
4. García-Godoy F, vd. (2008). Mine yüzeyinin bütünlüğünün korunması: mine biyofilm, tükürük ve koruyucu ajanların mine minerali minerali ve remineralizasyondaki rolü. DOI:10.14219 / jada.archive.2008.0352
5. Herzog K, vd. (2016). Çocuklarda D vitamini ve diş çürüğü birlikteliği. DOI:10.1016 / j.adaj.2015.12.013
6. Hu C ve diğ. (2011). Boşluğa neden olan bakterileri öldüren güvenli ve etkili şekersiz bir bitkisel lolipopun geliştirilmesi ve değerlendirilmesi.
ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3469870/pdf/ijos20113a.pdf
7. Mellanby M ve diğ. (1932). D vitamini ve kalsiyum yönünden zengin tahıl içermeyen bir diyetin çocuklarda diş çürüğü üzerindeki etkisi üzerine açıklamalar.
ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2520490/?page=1
8. Mayo Klinik Personeli. (2014). Boşluklar / diş çürüğü: önleme.
mayoclinic.org/diseases-conditions/cavities/basics/prevention/con-20030076
9. Moynihan P. (2016). Şekerler ve diş çürüğü: alımı için önerilen bir eşik belirleme kanıtı.
advances.nutrition.org/content/7/1/149.full
10. Shen P ve diğ. (2001). Mine altı yüzey lezyonlarının kazein fosfopeptid-amorf kalsiyum fosfat içeren şekersiz sakız ile yeniden mineralleştirilmesi. DOI:10.1177 / 00220345010800120801
11. Srinivasan M, vd. (2014).Yüksek florür diş macunu:Yetişkinlerde çok merkezli randomize kontrollü bir çalışma. DOI:10.1111 / cdoe.12090
12. Tanaka K, vd. (2010). Süt ürünleri alımı ve küçük çocuklarda diş çürüğü sıklığı. DOI: 10.1016 / j.jdent.2010.04.009